Sư đoàn 968 trên địa bàn chiến lược Nam Lào

Sư đoàn 968 trên địa bàn chiến lược Nam Lào

968.jpg


          Cuộc chiến tranh đã lùi xa 43 năm, nhưng ký ức của những cựu chiến binh Sư đoàn 968 Quân tình nguyện không bao giờ quên 50 năm về trước trên chiến trường Nam Lào, do yêu cầu xây dựng và phát triển lực lượng, chấp hành chủ trương của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng hai nước Việt Nam - Lào, các lực lượng chuyên gia quân sự và quân tình nguyện Việt Nam ở Nam Lào được kiện toàn, phát triển lên một bước để đủ sức hoàn thành nhiệm vụ chiến lược trong tình hình mới.

 Theo chủ trương đó, ngày 28/6/1968 Bộ Tổng tham mưu ra quyết định số 98/TM-QĐ tách Đoàn 565 Chuyên gia quân sự và Quân tình nguyện Việt Nam tại Nam Lào thành hai lực lượng: Lực lượng chuyên gia quân sự mang phiên hiệu Đoàn 565, trực thuộc Đoàn 959 chuyên gia toàn Lào và Lực lượng quân tình nguyện Nam Lào mang phiên hiệu Đoàn 968, trực thuộc Quân khu 4 Việt Nam. Về quân số, Đoàn 968 giữ nguyên các tiểu đoàn tình nguyện, như: Tiểu đoàn 927 (tiểu đoàn 1) là đơn vị địa phương tỉnh Hà Tĩnh, sang chiến đấu ở Khăm Muộn từ năm 1963, chốt ở Lào Ngam (tỉnh Xalavan); Tiểu đoàn 2 thành lập tháng 2-1964, sang Lào tháng 4-1964 thuộc đoàn 763, chốt ở Mường Cầu (tỉnh Atôpơ), Thateng và Tavênoọc (nay là tỉnh Xêcông), cơ động Xalavan; Tiểu đoàn 3 là tiểu đoàn chủ lực của Quân khu 4, đóng ở giới tuyến Vĩnh Linh, sang Lào năm 1965, chốt ở Atôpơ thay tiểu đoàn 2; Tiểu đoàn 4 thuộc trung đoàn 27 Quân khu 4, chốt ở đường 23, Tùm Lan - Lahanôm (tỉnh Xavanakhét); Tiểu đoàn 5 cũng thuộc trung đoàn 27 Quân khu 4, chốt ở Phalan, Mường Phìn, Đường 9. Ngoài ra còn có: Các đại đội S4 đặc công, F20 công binh, F21 thông tin, F30 pháo binh, đội Điều trị 49 quân y và các phân đội bảo đảm chiến đấu khác. Sang năm 1969, Quân khu 4 bổ sung Tiểu đoàn 46 địa phương của tỉnh Quảng Bình và điều Đại đội 9 cơ sở thuộc tổ chuyên gia Khăm Muộn về Đoàn 968 (sau này là Đại đội 9 Anh hùng lực lượng vũ trang).

Đoàn 968 ra đời theo yêu cầu cần có một tổ chức chỉ huy chiến đấu thống nhất ở Nam Lào, gắn bó với chiến trường lâu dài; có nhiệm vụ phối hợp với bạn tác chiến mở rộng và bảo vệ vùng giải phóng, bảo vệ tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh; giúp bạn xây dựng cơ sở chính trị.

Năm 1968-1969, Đoàn 968 tác chiến trên địa bàn các tỉnh Savanakhét, Salavan, Xêkoong, Atôpơ, Chămpasắc. Nhiều căn cứ phải đánh đi đánh lại nhiều lần như Pha lan, Tà leo, Keng Coọc, Tha teng, Lào Ngam; đánh bại cuộc hành quân của địch lấn chiếm Mường Phìn năm 1969.

Năm 1970 trước yêu cầu mở rộng vùng giải phóng ở Hạ Lào, Bộ Quốc phòng Việt Nam và Lào quyết định giải phóng 2 thị xã Atôpơ và Salavan, là những căn cứ chiến lược ở Hạ Lào gần đường Trường Sơn. Bộ tăng cường Trung đoàn 24 ở B3 sang cùng với lực lượng Quân tình nguyện 968, trong ba tháng (từ tháng 4 đến tháng 6-1970) giải phóng 2 thị xã quan trọng ở Hạ Lào, mở ra cửa ngõ tiến vào cao nguyên Bôlôven.

Cuối năm 1970, Bộ Quốc phòng quyết định điều Đoàn 968 tình nguyện trực thuộc Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Đoàn 968 được tăng cường Trung đoàn 9 bộ binh, tăng cường cán bộ và vũ khí, trang bị để thành lập Mặt trận Y chuẩn bị đối phó với chiến dịch “Lam Sơn 719” tại Đường 9 - Nam Lào năm 1971.

Khi chiến dịch Đường 9 - Nam Lào nổ ra (2/1971) thì Mặt trận Y ở Hạ Lào là một hướng phối hợp chiến dịch quan trọng, đánh bại âm mưu của Mỹ - ngụy Lào định tấn công ra Salavan, Atôpơ, uy hiếp đường Trường Sơn ở phía Nam. Mặt trận Y bảo đảm an toàn cho tuyến vận chuyển Trường Sơn, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, đồng thời giải phóng cao nguyên Bôlôven (trong đó có thị trấn trọng điểm Pắkxoòng), mở rộng vùng giải phóng ở Hạ Lào. Ở Đường 9, Bộ tư lệnh Trường Sơn trực tiếp chỉ huy Trung đoàn 29 tình nguyện phối hợp với quân đội Pa thét Lào và Trung đoàn 48 (sư đoàn 320) đánh bại cánh quân ngụy Lào và lính Thái Lan có ý đồ tấn công ra Đường 23 và Mường Phìn - Đường 9, hòng cắt đứt đường vận chuyển chiến lược đoạn từ Trung Lào xuống Hạ Lào, phối hợp với cánh quân của Mỹ - ngụy Sài Gòn từ Bản Đông tiến lên Sê Pôn, hội quân với ngụy Lào kiểm soát hoàn toàn đường 9. Địch ở hướng tây không những không tiến xuống Mường Phìn được mà ta đã giải phóng luôn Phalan, Đồng Hến, uy hiếp Xênô, thị xã Savẳn, hoàn thành nhiệm vụ hướng tây chiến dịch, góp phần vào chiến thắng chiến dịch Đường 9 - Nam Lào.

Cuối năm 1972 đầu năm 1973, Mỹ - ngụy Lào tổ chức cuộc hành quân quy mô lớn với 80 tiểu đoàn tấn công chiếm đóng Pắkxoòng, Thateng, Không Sêđôn và thị xã Salavan, với ý đồ giành thế mạnh trước khi có giải pháp chính trị về Lào. Sư đoàn 968 được tăng cường lực lượng, hạ quyết tâm mở chiến dịch giải phóng, lấy lại các vị trí chiến lược đã mất. Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt suốt 128 ngày đêm. Ta lần lượt giải phóng thị xã Salavan, Pắkxoòng, Thateng. 80 tiểu đoàn địch bị thiệt hại nặng phải rút chạy. Chiến dịch kết thúc ngày 22/2/1973, một ngày sau khi hiệp định Viêng Chăn có hiệu lực (!).

Ở đường 9, Trung đoàn 29 cũng dứt điểm, giữ vững căn cứ Phalan, Đồng Hến. Thắng lợi này có ý nghĩa hết sức to lớn, các mục tiêu chiến lược đều do bạn và ta đã làm chủ, vùng giải phóng Trung và Hạ Lào được liên hoàn, có lợi cho cuộc đấu tranh dẫn đến thắng lợi hoàn toàn vào năm 1975.

Hơn sáu năm (6/1968 – 12/1974) xây dựng, chiến đấu và trưởng thành trên đất bạn Lào, sư đoàn được tăng cường nhiều phương tiện chiến đấu hiện đại (pháo mặt đất, cao xạ, xe tăng…), biên chế đủ 3 trung đoàn bộ binh và các tiểu đoàn binh chủng. Được sự lãnh đạo, chỉ huy của Bộ Tư lệnh Quân khu 4, và tiếp đó là Bộ Tư lệnh Trường Sơn, sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị Pathét Quân khu Nam Lào, được sự giúp đỡ của Đảng và chính quyền, nhân dân các tỉnh Nam Lào, Sư đoàn 968 tình nguyện đã hoàn thành nhiệm vụ quốc tế giúp bạn, xây đắp nên truyền thống: “Cơ động liên tục, khắc phục khó khăn, đoàn kết lập công, trọn nghĩa vẹn tình dân tộc – quốc tế”. Bộ Tư lệnh Trường Sơn đã khen ngợi sư đoàn: “Bạn tin, dân mến, đã đánh là thắng”.

Cuối năm 1974, Sư đoàn 968, tạm biệt chiến trường Nam Lào hành quân về Tổ quốc, tham gia chiến dịch xuân 1975, giải phóng Tây Nguyên thắng lợi, cùng với các đơn vị Quân khu 5 giải phóng các tỉnh miền Trung từ Bình Định đến Ninh Thuận. Trung đoàn 9 sư đoàn 968 tách đội hình sư đoàn, phối thuộc Sư đoàn 320A tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần tiêu diệt Sư đoàn 25 ngụy ở Đồng Dù, Củ Chi, giải phóng Tân Quy… tạo điều kiện cho các đơn vị bạn tiến vào nội đô. Lá cờ truyền thống của Sư đoàn thêm vẻ vang khi Trung đoàn 9 có mặt trong đoàn quân giải phóng Sài Gòn ngày 30/4 lịch sử.

Quá trình chiến đấu và công tác trên đất Nam Lào và chiến dịch Xuân năm 1975 toàn thắng, Sư đoàn đã lập công suất sắc. Ngày 3/6/1976 Đảng, Nhà nước ta đã trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Sư đoàn với lời tuyên dương: “Tuân theo lời dạy của Hồ Chủ tịch, thấm nhuần chủ nghĩa quốc tế vô sản, cán bộ, chiến sĩ sư đoàn đã không quản hy sinh, không nề gian khổ, anh dũng mưu trí trong chiến đấu, bền bỉ tận tụy trong công tác, đoàn kết tốt, kỷ luật nghiêm, đánh thắng nhiều quân ngụy, tay sai Mỹ, lập nhiều chiến công suất sắc”. Trong gần 7 năm (6/1968 – 4/1975), Sư đoàn đã diệt 55.000 tên địch, trong đó diệt gọn 1 trung đoàn, 4 tiểu đoàn khác, bắn rơi 265 máy bay, phá hủy hơn 100 xe quân sự, thu 700 xe và nhiều phương tiện chiến tranh khác của địch. Sư đoàn có 2 trung đoàn, 3 tiểu đoàn, 5 đại đội, 3 cá nhân được Đảng, Nhà nước tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân...

Hòa bình chưa được bao lâu, kẻ thù lại âm mưu nổi dậy chống phá cách mạng Lào, gây bất ổn trong nhân dân. Để bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững đời sống yên bình cho nhân dân Lào, năm 1977 Đảng và Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào yêu cầu sư đoàn 968 tình nguyện sang Lào lần thứ hai.

  Với chức năng của bộ đội tình nguyện, Sư đoàn đã chiến đấu và công tác, bám dân, bám địa bàn, xây dựng cơ sở chính trị, cơ sở lực lượng bán vũ trang, phát động quần chúng tiễu phỉ trừ gian, giúp dân ổn định đời sống; đập tan âm mưu bạo loạn ở Savẳn và Pạcxế. Trong 10 năm từ 1978-1988 sư đoàn đã nổ súng 897 lần, loại khỏi vòng chiến đấu 1.029 tên, làm bị thương 476 tên, bắt 257 tên. Phối hợp với lực lượng vũ trang của bạn thanh lọc trên 2.000 tên nằm vùng, vận động trên 1.000 tên ra đầu thú…

Tháng 12/1987, khi tình hình an ninh chính trị được ổn định, lực lượng vũ trang của bạn tự đảm nhiệm kiểm soát được tình hình, các đơn vị tình nguyện  trong đó có Sư đoàn 968 hoàn thành nhiệm vụ quốc tế vẻ vang, một lần nữa tạm biệt đất nước Triệu Voi trong sự lưu luyến của nhân dân.

Quá trình công tác lần thứ hai ở Lào, Sư đoàn có 2 đại đội được Đảng, Nhà nước ta tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; đồng thời nhiều đơn vị và cá nhân được Đảng, Nhà nước ta và Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào khen thưởng Huân chương cao quý các loại.

                                                 Trung tá Hoàng Hữu Bảo

                                         (Trưởng BLL truyền thống f 968 QTN Anh hùng)

                                  



  • Bản quyền thuộc: Ban Liên lạc toàn quốc Quân tình nguyện & Chuyên gia Việt Nam tại Lào
    Địa chỉ: Số 79-81 Lý Nam Đế, phường Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
    Địa chỉ ban biên tập: Số 1 An Dương, Quận Tây Hồ, Hà Nội
    Hộp thư điện tử: banbientapwqtn@gmail.com
    Trưởng ban Biên tập: Chuyên viên cao cấp Lê Mai
    Phó trưởng ban Biên tập: Thạc sỹ, Đại tá  Nguyễn Quốc Chinh
    Thư ký ban Biên tập: Đại tá Nguyễn Hữu Đức
  • Số người đang online: : 4
    Tổng số lượt truy cập: 158619
    Copyright @ 2016. Designed by DTC